Bên trong Đá Gà Truyền Thống: 5 bước chuẩn bị

Bên trong Đá Gà Truyền Thống: 5 bước chuẩn bị

Gà chọi trước trận nên ăn khẩu phần nhẹ, dễ tiêu gồm thóc sạch, một lượng nhỏ rau xanh và nước vừa đủ; không nên nhồi thức ăn hoặc dùng chất kích thích. Tại Việt Nam, Đá Gà Truyền Thống tập trung nội dung về giống gà, kỹ thuật chăm sóc và lịch sử đá gà theo hướng coi trọng sức khỏe vật nuôi. Bữa cuối thường cần hoàn tất trước khoảng 6–8 giờ, tùy thể trạng, thời tiết và lịch kiểm tra. Theo Merck Veterinary Manual, khẩu phần gia cầm phải cân đối năng lượng, protein, khoáng chất và nước sạch; còn FAO nhấn mạnh vệ sinh thức ăn, chuồng trại giúp giảm rủi ro bệnh. Không có món ăn nào tạo sức mạnh tức thời. Hãy theo dõi diều, phân, nhịp thở và mức tỉnh táo trước khi quyết định cho gà tham gia hoạt động; nếu gà có dấu hiệu bệnh, kiệt sức hoặc mất nước, cần dừng ngay và hỏi bác sĩ thú y.

Bước 1: Gà chọi ăn gì trước trận?

Gà chọi trước trận phù hợp nhất với thóc sạch, đã sàng bỏ bụi và hạt mốc, kết hợp một ít rau xanh tươi cùng nước sạch. Khẩu phần này cung cấp tinh bột vừa phải, chất xơ và nước mà không làm diều quá căng. Không nên thử món mới trong ngày thi đấu, bởi thay đổi đột ngột có thể gây tiêu chảy, đầy hơi hoặc giảm mức tỉnh táo.

Hãy bắt đầu từ nguyên tắc “quen thuộc, ít, sạch”. Thóc nên là loại gà vẫn ăn hằng ngày; nếu ngâm, chỉ sử dụng khi quy trình đó đã được áp dụng ổn định từ trước. Rau có thể gồm xà lách, giá đỗ hoặc rau xanh sạch, nhưng cần rửa kỹ và để ráo. Không dùng thức ăn có mùi chua, hạt đổi màu, côn trùng hoặc nước đọng lâu.

Một khẩu phần tham khảo cho gà trưởng thành khoảng 1,8–2,2 kg có thể gồm:

• Thóc sạch với lượng giảm so với bữa thường ngày, chia thành phần nhỏ.
• Một ít rau xanh đã rửa và để ráo.
• Nước sạch cho uống từng lượng vừa phải, không ép uống quá nhiều.
• Không bổ sung thuốc, rượu, cà phê, đường hoặc sản phẩm không có hướng dẫn thú y.

Đây là khung tham khảo, không phải công thức cứng. Giống gà Asil, gà nòi Việt Nam và gà lai có thể khác nhau về khối lượng, mức vận động và khả năng tiêu hóa. Độ tuổi, nhiệt độ tại Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng hay Thành phố Hồ Chí Minh cũng làm thay đổi nhu cầu nước. hướng dẫn chọn giống gà chọi phù hợp

Hãy xem thêm cách xây dựng khẩu phần ổn định trước khi điều chỉnh bữa cuối.

Tìm hiểu thêm

Bước 2: Nên cho ăn trước trận bao lâu?

Thời điểm cho ăn an toàn thường nằm trong khoảng 6–8 giờ trước hoạt động mạnh, nhưng phải căn cứ vào tốc độ tiêu hóa, thời tiết và thể trạng từng con. Bữa cuối nên nhỏ hơn bữa thường ngày, sau đó theo dõi diều, phân, dáng đứng và nhịp thở. Gà còn đầy diều, ủ rũ hoặc khát nhiều không nên bị ép vận động.

Khoảng thời gian 6–8 giờ không phải mốc bắt buộc cho mọi con gà. Gà nhẹ cân, ăn ít hoặc có lịch vận động khác có thể cần bữa sớm hơn. Ngược lại, gà có hệ tiêu hóa ổn định nhưng ăn nhiều vào buổi sáng vẫn có thể còn thức ăn trong diều sau nhiều giờ. Vì vậy, kiểm tra thực tế quan trọng hơn việc ghi nhớ một con số duy nhất.

Một lịch tham khảo cho hoạt động lúc 15 giờ:

1. 7–8 giờ: cho bữa chính nhẹ, gồm thức ăn quen thuộc và nước sạch.
2. 10–11 giờ: kiểm tra diều, phân, dáng đi và phản ứng khi cầm lên.
3. 12–13 giờ: nếu cần, chỉ cho lượng rất nhỏ thức ăn dễ tiêu; không nhồi thêm.
4. 13–15 giờ: để gà nghỉ ở nơi thoáng, tránh nắng gắt và tiếng ồn.
5. Trước khi di chuyển: kiểm tra mắt, mào, cánh, chân, nhịp thở và dấu hiệu mất nước.

Một sai lầm ít được nhắc đến là cho ăn quá sớm rồi để gà nhịn hoàn toàn trong nhiều giờ. Cách này không tự động làm gà “nhẹ và sung”; nó có thể khiến năng lượng giảm, đặc biệt khi đường vận chuyển dài hoặc thời tiết nóng. Ngược lại, cho ăn sát giờ cũng không tốt vì thức ăn chưa tiêu hóa có thể gây nặng bụng và khó thở.

Theo Merck Veterinary Manual, dinh dưỡng gia cầm cần được xem xét cùng nước uống, nhiệt độ và điều kiện nuôi. Tài liệu này không khuyến nghị một “món thần tốc” dùng ngay trước vận động. Đó là điểm cần nhớ khi gặp quảng cáo bán thuốc tăng lực hoặc gói bổ sung cấp tốc.

Bước 3: Nước uống và chất điện giải thế nào?

Nước sạch phải luôn được ưu tiên trước thức ăn, vì gà mất nước sẽ giảm khả năng điều hòa thân nhiệt và phục hồi. Trước trận, cho uống từng lượng vừa phải, tránh để gà uống quá nhiều trong một lần. Chỉ dùng chất điện giải khi có chỉ dẫn rõ ràng từ bác sĩ thú y hoặc nhãn sản phẩm hợp pháp; không tự pha muối, đường hay thuốc người.

Nhu cầu nước thay đổi theo nhiệt độ và độ ẩm. Một con gà ở miền Bắc trong ngày mát không giống một con gà tại Bình Định hoặc Cần Thơ vào buổi trưa nóng. Chuồng kín, lồng vận chuyển thiếu thông gió và quãng đường dài cũng làm tăng nguy cơ mất nước. Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc đề cập nước sạch và quản lý vệ sinh là nền tảng trong chăn nuôi gia cầm.

Hãy kiểm tra ba yếu tố trước khi di chuyển:

• Máng nước sạch, không có nhớt, cặn thức ăn hoặc phân.
• Nước ở nhiệt độ phù hợp, không quá nóng do để dưới nắng.
• Gà uống bình thường, không há mỏ liên tục hoặc cúi đầu tìm nước.

Không dùng rượu trắng, bia, cà phê, nước tăng lực, mật ong đậm đặc hay thuốc giảm đau của người. Caffeine và cồn có thể gây rối loạn thần kinh, tim mạch hoặc mất nước; paracetamol và ibuprofen cũng không phải thuốc an toàn tùy tiện cho gia cầm. Nếu gà thở gấp, cánh xệ, mào nhợt, đi loạng choạng hoặc không phản ứng, hãy đưa gà ra nơi mát và liên hệ bác sĩ thú y.

Một thông tin thực tế khác: chất điện giải không thay thế nước sạch và không bù được bệnh truyền nhiễm. Nếu phân lỏng kéo dài, gà sụt cân hoặc bỏ ăn, việc thêm bột điện giải chỉ che dấu triệu chứng. dấu hiệu gà chọi mất nước và cách xử lý

Hãy kiểm tra nhãn, thành phần và thời hạn sử dụng. Sản phẩm không ghi rõ nhà sản xuất, liều dùng hoặc đối tượng gia cầm không đáng để đánh đổi sức khỏe.

Bước 4: Có nên dùng trứng, thịt, vitamin hoặc thuốc bổ?

Không nên tự ý dùng trứng, thịt sống, vitamin liều cao hoặc thuốc bổ ngay trước trận. Những nguyên liệu này không tạo năng lượng tức thời một cách đáng tin cậy, trong khi có thể gây rối loạn tiêu hóa, nhiễm khuẩn hoặc tương tác thuốc. Thức ăn bổ sung chỉ hợp lý khi nằm trong kế hoạch dinh dưỡng dài hạn và được cân nhắc bởi người có chuyên môn.

Trứng luộc và thịt nạc đôi khi được người nuôi sử dụng như nguồn protein, nhưng chúng không phải lựa chọn bắt buộc cho bữa cuối. Nếu gà chưa từng ăn, ngày thi đấu không phải lúc thử. Protein dư thừa cũng không chuyển thành sức mạnh ngay trong vài giờ; cơ bắp cần quá trình luyện tập, nghỉ ngơi, chuyển hóa năng lượng và phục hồi.

Vitamin cũng cần thận trọng. Vitamin tan trong chất béo như A, D, E và K có thể tích lũy khi dùng quá mức. Khoáng chất như canxi, phốt pho và natri cần cân đối, không thể bổ sung theo cảm tính. Tài liệu dinh dưỡng gia cầm của Đại học Cornell và Merck đều hướng tới khẩu phần cân bằng thay vì liều cao ngắn hạn.

Ba trường hợp giả định dưới đây cho thấy vì sao phải giữ nguyên tắc:

• Gà Asil 2,1 kg tại Hà Nội: đổi từ thóc sang trứng và thịt trong ngày cuối, sau đó phân lỏng; lựa chọn an toàn hơn là quay về thức ăn quen thuộc và nghỉ.
• Gà nòi 1,9 kg tại Đà Nẵng: được cho uống nước đường đặc giữa trưa nóng, rồi khát và há mỏ liên tục; nước sạch, bóng râm và thông gió mới là ưu tiên.
• Gà lai 2,3 kg tại Cần Thơ: được bổ sung hai loại vitamin cùng lúc, sau đó bỏ ăn; cần ngừng sản phẩm và hỏi bác sĩ thú y thay vì tiếp tục tăng liều.

Đây là các ví dụ minh họa, không phải kết quả thử nghiệm của Đá Gà Truyền Thống. Chúng phản ánh những rủi ro có thể dự đoán từ việc thay đổi thức ăn hoặc dùng sản phẩm không kiểm soát. Insight quan trọng là “bổ sung nhiều” không đồng nghĩa “chuẩn bị tốt hơn”. Trong nhiều trường hợp, khẩu phần đơn giản và ổn định an toàn hơn công thức cầu kỳ.

Nếu sản phẩm có tuyên bố “tăng lực tức thì”, hãy kiểm tra nhà sản xuất, thành phần, hướng dẫn, giấy phép và cảnh báo. Không sử dụng thuốc thú y ngoài chỉ định. Việc dùng chất cấm còn có thể vi phạm quy định địa phương và gây hại cho vật nuôi.

Muốn xem thêm các nguyên tắc chăm sóc an toàn, hãy tham khảo kỹ thuật luyện gà chọi theo thể trạng.

Tìm hiểu thêm

Bước 5: Làm sao kiểm tra gà đã sẵn sàng?

Gà chỉ nên được xem là đủ ổn định khi có mắt tỉnh, dáng đứng vững, nhịp thở bình thường, diều không quá căng, phân không bất thường và phản ứng tự nhiên khi tiếp xúc. Kiểm tra này cần thực hiện trước khi vận chuyển và lặp lại khi đến nơi. Bất kỳ dấu hiệu bệnh, chảy máu, mất nước hoặc kiệt sức nào đều là lý do dừng hoạt động.

Bảng dưới đây giúp tách biệt dấu hiệu có thể theo dõi và dấu hiệu cần loại khỏi lịch:

Hạng mục	Dấu hiệu ổn định	Dấu hiệu cần dừng
Mắt	Mở tự nhiên, phản ứng nhanh	Lờ đờ, nhắm mắt, tiết dịch
Hô hấp	Nhịp đều, không há mỏ	Thở gấp, khò khè, há mỏ liên tục
Diều	Không căng cứng, không mùi bất thường	Phồng lớn, cứng, còn thức ăn lâu
Phân	Hình dạng và màu gần với ngày thường	Tiêu chảy nhiều, máu, mùi bất thường
Da, mào	Màu sắc ổn định, không tổn thương mới	Nhợt rõ, tím, chảy máu
Hành vi	Đứng vững, phản ứng bình thường	Loạng choạng, nằm nhiều, không phản ứng

Đừng nhầm sự kích động với sức khỏe. Gà đập cánh liên tục trong lồng, há mỏ hoặc cố thoát ra có thể đang bị nóng và căng thẳng, không phải đang “sung”. Đây là insight trái với quan niệm phổ biến. Tiếng ồn, ánh nắng, chen chúc và vận chuyển dài làm tăng stress; một con gà yên hơn trong bóng mát đôi khi đang được chăm sóc đúng hơn.

Ngoài ra, không nên kiểm tra diều bằng cách bóp mạnh. Chỉ cần quan sát hình dạng và cảm nhận nhẹ nhàng ở vùng diều khi cần thiết. Bóp mạnh có thể gây đau, trào ngược hoặc làm gà hoảng. Trước khi vận chuyển, dùng lồng sạch, đủ thông khí, không đặt cạnh nguồn nhiệt và không để gà tiếp xúc với phân của con khác.

Theo Tổ chức Thú y Thế giới WOAH, phúc lợi động vật bao gồm sức khỏe, sự an toàn và khả năng tránh đau đớn không cần thiết. Tài liệu của WOAH nêu rõ: “phúc lợi động vật đề cập đến trạng thái thể chất và tinh thần của động vật liên quan đến điều kiện chúng sống và chết.” Vì vậy, mọi kế hoạch chăm sóc phải đặt an toàn lên trước kết quả thi đấu.

Bước 6: Xử lý thế nào khi khẩu phần trước trận gặp vấn đề?

Khi gà đầy diều, tiêu chảy, nôn trớ, mất nước hoặc thở bất thường, cần ngừng cho ăn thêm, đưa gà vào nơi yên tĩnh và đánh giá lại sau một khoảng nghỉ ngắn. Không dùng mẹo dân gian để ép tiêu hóa hoặc che dấu triệu chứng. Nếu dấu hiệu kéo dài, liên hệ bác sĩ thú y và hủy hoạt động là lựa chọn có trách nhiệm.

Gà ăn quá nhiều, diều căng

Không xoa bóp mạnh, không ép uống dầu và không cho thêm rau để “đẩy thức ăn”. Đặt gà ở nơi thoáng, giảm kích thích, theo dõi nhịp thở và khả năng đứng. Nếu diều vẫn căng bất thường sau nhiều giờ, có mùi chua, gà trào ngược hoặc yếu đi, cần tư vấn thú y.

Gà bỏ ăn trước giờ di chuyển

Bỏ ăn có thể do nóng, stress, bệnh, đau miệng hoặc thay đổi thức ăn. Kiểm tra nước, nhiệt độ, phân, mắt và hô hấp trước khi cân nhắc khẩu phần. Không đút cưỡng bức khi gà không nuốt bình thường, vì thức ăn có thể đi vào đường hô hấp.

Gà tiêu chảy

Tách gà khỏi đàn, thay nước sạch, giữ nền khô và ghi nhận màu, tần suất phân. Không tự dùng kháng sinh hoặc thuốc cầm tiêu chảy của người. Tiêu chảy có thể liên quan đến thức ăn mốc, ký sinh trùng, nhiễm khuẩn hoặc stress; nguyên nhân quyết định cách điều trị.

Gà thở gấp hoặc há mỏ

Đưa gà ra khỏi nắng, tăng thông khí và giảm việc cầm nắm. Không làm lạnh đột ngột bằng nước đá, không ép uống và không cho chạy. Nếu mào tím, gà nằm bệt, mất thăng bằng hoặc không đáp ứng, đây là tình huống cần hỗ trợ thú y khẩn cấp.

Gà bị thương

Dùng khăn sạch tạo áp lực nhẹ lên vết chảy máu ngoài da, tránh bôi hóa chất không rõ nguồn gốc. Vết rách sâu ở đầu, mắt, cổ hoặc khớp cần được bác sĩ thú y đánh giá. Không khâu, cắt, đốt hoặc dùng thuốc kháng sinh tùy tiện tại nhà.

Thời hạn kiểm tra thực tế nên rõ ràng: kiểm tra lần đầu sau 30–60 phút nghỉ, kiểm tra lại sau 2–4 giờ và tiếp tục theo dõi trong 24 giờ nếu có dấu hiệu tiêu hóa. Nếu sức khỏe không trở về mức bình thường, không đưa gà đi thi đấu. cách chăm sóc gà chọi sau khi bị thương

Hãy ưu tiên kế hoạch dự phòng thay vì cố cứu một lịch trình đã không còn an toàn.

Tìm hiểu thêm

Bảng khẩu phần tham khảo trước hoạt động

Khẩu phần trước trận nên được điều chỉnh theo thói quen ăn, khối lượng gà, thời tiết và thời gian di chuyển. Bảng dưới đây chỉ là khung quản lý, không thay thế tư vấn thú y hoặc khẩu phần chuyên nghiệp. Điểm mấu chốt là giảm lượng vừa phải, dùng thức ăn quen thuộc và không thử sản phẩm mới trong ngày cuối.

Thời điểm	Mục tiêu	Lựa chọn phù hợp	Cần tránh
24 giờ trước	Giữ tiêu hóa ổn định	Thức ăn quen thuộc, nước sạch	Đổi cám, đổi thóc đột ngột
12 giờ trước	Bổ sung năng lượng vừa phải	Bữa nhẹ theo lịch thường ngày	Nhồi nhiều, thức ăn nhiều dầu
6–8 giờ trước	Hoàn tất bữa chính nhẹ	Thóc sạch, ít rau nếu đã quen	Thịt sống, trứng sống, đồ mốc
2–4 giờ trước	Theo dõi trạng thái	Nước từng lượng vừa phải	Ép ăn, ép uống
Trước di chuyển	Kiểm tra sức khỏe	Lồng sạch, thoáng, yên tĩnh	Nắng gắt, chen chúc, tiếng ồn

Một điểm thường bị bỏ qua là vệ sinh dụng cụ. Máng bẩn có thể đưa vi khuẩn vào thức ăn, dù thóc ban đầu sạch. Hãy rửa máng, để khô, thay nước và kiểm tra sàn chuồng; riêng thức ăn hạt nên bảo quản nơi khô, kín, tránh hơi ẩm. Theo hướng dẫn an toàn thực phẩm của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ, vệ sinh tay, dụng cụ và môi trường giúp giảm nguy cơ lây nhiễm giữa người và động vật.

Gà chọi ăn gì trước trận: các sai lầm cần loại bỏ

Sai lầm đầu tiên là tin rằng một nguyên liệu có thể thay thế cả quá trình nuôi dưỡng. Thóc, rau, trứng, vitamin hay chất điện giải đều chỉ là thành phần; không thành phần nào bù được thiếu ngủ, mất nước, bệnh hoặc luyện tập quá sức. Sai lầm thứ hai là đánh giá gà bằng vẻ ngoài kích động, trong khi nhịp thở, màu mào và khả năng hồi phục mới đáng quan tâm hơn.

Sai lầm thứ ba là áp dụng cùng một khẩu phần cho mọi giống. Gà Asil, gà nòi, gà tre và gà lai khác nhau về khối lượng, chuyển hóa và khả năng chịu nóng. Một con 1,5 kg không thể nhận lượng thức ăn giống con 2,5 kg chỉ vì cùng lịch thi đấu. Sai lầm thứ tư là bỏ qua hành trình: gà di chuyển 20 km trong lồng thoáng mát khác hoàn toàn gà di chuyển 150 km trong thời tiết nóng.

Hãy ghi nhật ký tối thiểu 7 ngày trước hoạt động:

• Thời gian ăn và lượng ăn tương đối.
• Lượng nước, nhiệt độ và độ ẩm.
• Màu phân, mức tỉnh táo và thời gian nghỉ.
• Phản ứng sau vận động nhẹ.
• Bất kỳ sản phẩm bổ sung nào đã dùng.

Sau 7 ngày, bạn sẽ có dữ liệu thực tế hơn lời truyền miệng. Nếu thay đổi khẩu phần, chỉ thay đổi một yếu tố mỗi lần và theo dõi ít nhất 48–72 giờ, trừ khi có chỉ định thú y khác. Cách làm này giúp xác định nguyên nhân khi gà bị tiêu chảy hoặc bỏ ăn.

Đá Gà Truyền Thống có thể cung cấp kiến thức về giống gà, kỹ thuật luyện và văn hóa đá gà Việt Nam, nhưng nội dung thông tin không thay thế bác sĩ thú y. Hoạt động gây tổn thương động vật có thể bị hạn chế hoặc cấm tùy địa phương; cần kiểm tra pháp luật hiện hành và luôn đặt phúc lợi vật nuôi lên đầu.

Kết luận: khẩu phần đơn giản, kiểm tra chặt

Gà chọi trước trận nên ăn thức ăn quen thuộc, sạch và vừa đủ; thóc thường là nền chính, rau xanh chỉ dùng lượng nhỏ nếu gà đã quen, còn nước sạch phải được quản lý liên tục. Mốc 6–8 giờ trước hoạt động là điểm tham khảo, không phải quy tắc tuyệt đối. Không dùng rượu, cà phê, thuốc người, chất kích thích hoặc sản phẩm tăng lực không rõ nguồn gốc.

Bước thực tế tiếp theo là lập nhật ký 7 ngày, kiểm tra gà sau 30–60 phút nghỉ và đánh giá lại ở mốc 2–4 giờ trước khi di chuyển. Nếu gà vẫn có diều căng, tiêu chảy, thở gấp, mào nhợt, mất thăng bằng hoặc bỏ ăn, hãy hủy lịch và hỏi bác sĩ thú y trong ngày. Sức khỏe ổn định quan trọng hơn việc cố giữ một trận đấu đã lên kế hoạch.

Tìm hiểu thêm

Câu hỏi thường gặp

Q: Gà chọi ăn gì trước trận là phù hợp nhất?

A: Thóc sạch, thức ăn quen thuộc, một ít rau xanh và nước sạch là lựa chọn cơ bản phù hợp nhất. Khẩu phần nên nhẹ hơn bữa thường ngày và không thử món mới trong ngày hoạt động. Nếu gà có bệnh, tiêu chảy, diều căng hoặc mất nước, không nên cho tham gia và cần hỏi bác sĩ thú y.

Q: Nên cho gà chọi ăn trước trận bao lâu?

A: Bữa chính nhẹ thường nên hoàn tất khoảng 6–8 giờ trước hoạt động mạnh. Mốc này phải điều chỉnh theo giống, khối lượng, thời tiết và tốc độ tiêu hóa của từng con. Hãy kiểm tra diều, phân, nhịp thở và mức tỉnh táo thay vì chỉ dựa vào đồng hồ.

Q: Có nên cho gà chọi ăn trứng hoặc thịt trước trận không?

A: Không nên thử trứng hoặc thịt ngay trước trận nếu gà chưa ăn ổn định từ trước. Protein không tạo sức mạnh tức thời, còn thức ăn mới có thể gây tiêu chảy, đầy diều hoặc nhiễm khuẩn. Nếu sử dụng trong khẩu phần dài hạn, cần bảo đảm nấu chín, vệ sinh và có tư vấn chuyên môn.

Q: Nước đường, cà phê hoặc rượu có giúp gà sung hơn không?

A: Không, các loại nước đường đặc, cà phê và rượu không phải giải pháp an toàn để tăng sức cho gà. Caffeine và cồn có thể gây rối loạn thần kinh, tim mạch và mất nước; đường đặc cũng có thể làm rối loạn tiêu hóa. Nước sạch, bóng mát và thông gió luôn là ưu tiên trước.

Q: Làm gì khi gà chọi bị đầy diều trước trận?

A: Hãy ngừng cho ăn thêm, đặt gà ở nơi yên tĩnh, thoáng mát và theo dõi nhịp thở. Không bóp diều mạnh, không ép uống dầu và không dùng thuốc dân gian. Nếu diều căng kéo dài, có mùi chua, trào ngược, yếu hoặc khó thở, cần liên hệ bác sĩ thú y và hủy hoạt động.

Q: Bao lâu nên kiểm tra gà trước khi di chuyển?

A: Nên kiểm tra ít nhất hai lần, lần đầu khoảng 2–4 giờ trước khi đi và lần cuối ngay trước khi đưa vào lồng. Kiểm tra mắt, mào, hô hấp, diều, phân, dáng đứng và phản ứng khi tiếp xúc. Sau khi đến nơi, cần kiểm tra lại vì vận chuyển có thể gây nóng, stress hoặc mất nước.